Page 33 - راهبردهای نوین بانکداری شماره سه
P. 33

‫‪33‬‬  ‫ماهنامه اختصاصی حوزه اقتصادی ‪ -‬شماره دوم‬

‫است‪ :‬ما به یک نتیجه معیّن رسید‌هایم که موارد سیاسی‬                                 ‫تجارت جهانی جلوگیری کرد‪.‬‬        ‫قائل شده تا اعضای گروه به شناخت کامل و دقیق از‬
‫در جلوگیری از دستیابی ایران در سازمان تجارت جهانی‬         ‫در هنگام عضویت یک کشور در این سازمان عضو این‬             ‫اقتصاد ایران دس ‌تیابند مذاکرات را با ما آغاز نخواهند کرد‪.‬‬
‫بسیار موثر هستند‪ .‬برخی از کشورها که در دبیرخانه این‬       ‫اجازه را دارد که اعلام کند من نم ‌یخواهم با فلان کشوری‬   ‫این که چرا اساسا باید با سازمان تجارت جهانی مذاکره‬
‫سازمان نفوذ دارند تلاش کرد‌هاند تا درخواست ایران به‬       ‫که م ‌یخواهد عضو شود هیچ رابط ‌های از نظر سیاسی یا‬       ‫کرد و در نهایت عضویت در این سازمان را دنبال نمود‪،‬‬
‫شورای عمومی سازمان تجارت جهانی راه نیابد و در صورت‬        ‫اقتصادی یا هر دو داشته باشم‪ .‬مثلا ایران م ‌یگوید می‬      ‫در حال ‌یکه نتیجه مطالعات و بررس ‌یها م ‌یتواند ما را به‬
‫راهیابی مانع عضویت و الحاق ایران به این سازمان شود‪.‬‬       ‫خواهم عضو شوم و با آمریکا و اسرائیل رابطه نداشته باشم‪.‬‬   ‫تصمیم دیگری برساند که مثلا به طور کلی باید دور سازمان‬
‫درخواست عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی با توجه‬         ‫خود ایران نم ‌یتواند ولی کشورهایی که موافق عضویت‬         ‫تجارت جهانی را خط کشید و نباید به فکر عضویت در‬
‫به ب ‌نبست در مناسبات ایران و آمریکا‪ ،‬بی شک مسائل‬         ‫ایران هستند‪ ،‬از کنفرانس وزیران درخواست رسیدگی به‬         ‫این سازمان بود‪ ،‬باید قدری تامل کرد‪ .‬طولانی شدن فرایند‬
‫سیاسی ظریفی را برای هر دو کشور پدید خواه ‌دآورد‪ .‬جدای‬     ‫موضوع را م ‌یکنند‪ .‬اگر اجماع و اتفاق آراء بود که مشکلی‬   ‫مذاکرات بستگی به آمادگی کشور متقاضی برای قبول‬
‫از بحث اصلاحات اقتصادی داخلی‪ ،‬مخالفت احتمالی‬              ‫ندارد ولی اگر نبود از طریق اکثریت دو‪-‬سوم آراء به عضویت‬   ‫قوانین و مقررات سازمان تجارت جهانی و میزان گشایش‬
‫ایالات متحده تاکنون یکی از موانع آشکار عضویت ایران‬                                                                 ‫بازار کالاها و خدمات به روی سایر اعضا دارد‪ .‬هر کشور‬
‫در سازمان تجارت جهانی بود‌هاست ب ‌هگون ‌های که مانع از‬          ‫■ سازمان تجارت جهانی اجازه‬                         ‫متقاضی زودتر درخواس ‌تها را اجابت کند و پذیرای تعدات‬
‫مطرح شد ‌ن درخواست ایران در شورای عمومی شد‌هاست ‪.‬‬              ‫نم ‌یدهد که اعضای آن تفاوتی بین‬                     ‫مربوط شود و نظر گروه کاری را جلب کند‪ ،‬فرایند مذاکرات‬
‫حتی در صورت ‌یکه ایران به سازمان تجارت جهانی بپیوندد‬            ‫برخی از شرکای تجاری با دیگری‬                       ‫الحاق زودتر خاتمه م ‌ییابد‪ .‬لذا نگاه به سازمان تجارت‬
‫ممک ‌ناست ایالات متحده و برخی از متحدانش به ماده‬                                                                   ‫جهانی و آثار و تبعات احتمالی آن بر کشور ایران قطعا باید‬
‫‪ 35‬متوسل شوند که امکان م ‌یدهد از اجرای مقررات این‬               ‫بگذارند‪ .‬بنابراین‪ ،‬هنگامی که‬                      ‫بر یک نگرش بلند مدت (حتی شاید تا ‪ 10‬سال دیگر) استوار‬
‫سازمان در مورد یک عضو جدید تا هر زمان که بخواهند‬               ‫ایران به ‪ WTO‬بیوندد‪ ،‬اگر ایالات‬                     ‫باشد و به این جهت باید تصویری از ایران ‪ 10‬سال دیگر را در‬
‫خودداری کند‪ .‬بنابراین بعید است که پیوستن ایران به‬             ‫متحده تجارت را با ایران محدود کند‬                    ‫ذهن داشته باشیم‪ .‬راهبرد ‌یترین نکت ‌های که باید در روابط‬
‫سازمان تجارت جهانی مزایای مادی فوری از لحاظ بهره‬               ‫احتمالا این امر باعث نقض قوانین‬                     ‫با عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی مورد توجه قرار‬
‫مندی از حقوق این سازمان برای کشور ب ‌ههمراه داشت ‌هباشد‪.‬‬       ‫سازمان تجارت جهانی خواهد شد‪.‬‬                        ‫گیرد‪ ،‬چگونگی حضور ایران در نظام اقتصادی بی ‌نالمللی‬
‫اما با توجه به اینکه در آینده فقط تجارت با کشورهای عضو‬         ‫در حالی‌که هنوز مشخص نیست‬                           ‫است‪ .‬حضور در نظام اقتصادی بی ‌نالمللی‪ ،‬طی کردن یک‬
‫این سازمان برای اعضای آن مقدور خواهد بود (تاکنون ‪165‬‬           ‫که آیا تحریم‌های اقتصادی و مالی‬                     ‫فرایند تدریجی و مرحل ‌های است‪ .‬اولویت نخست برای ایران‬
‫عضو دارد)‌ایران باید تلاش برای عضویت در این سازمان و‬           ‫استثناء در سازمان تجارت جهانی‬                       ‫یا هر کشور در حال توسعه دیگر جهت الحاق به سازمان‬
                                                               ‫محسو ‌بشود ولی این امر به لحاظ‬                      ‫تجارت جهانی‪ ،‬آماد‌هشدن برای ورود علمی و مدیریت شده‬
           ‫جلوگیری از انزوای اقتصادی را جد ‌یتر بگیرد‪.‬‬         ‫فنی قابل قبول نخواه ‌دبود و باعث‬                    ‫به اقلام اقتصاد بی ‌نالمللی و حاکم کردن تدریجی عناصر‬
‫در پایان باید تاکید کرد سازمان تجارت جهانی‪ ،‬بازاری‬              ‫نقض روح قوانین سازمان تجارت‬                        ‫اقتصاد بازار در کشور است‪ .‬از جمله امتیازات‪ :‬جه ‌تگیری‬
‫ایجاد کرده که اعضای آن اجازه دارند فقط با یکدیگر‬               ‫جهانی می شود و به همین ترتیب‬                        ‫اقتصادی کشور در بلندمدت در زمینه صادرات غیر نفتی‬
‫معامله کنند و کسانی که از این باشگاه بیرون بمانند و‬                                                                ‫است که عقلان ‌یترین نگرش به موضوع عضویت در سازمان‬
‫عضو آن نباشند‪ ،‬مسلما در بازی های اقتصادی آینده به‬                 ‫به ندرت استفاده شده است‬                          ‫تجارت جهانی است‪ .‬اولا‪ ،‬وارد مهمترین نهاد تجارت‬
‫بازی گرفته نمی شوند‪ .‬بنابراین با وجود اینکه عضویت‬                                                                  ‫جهانی شده و در آینده نزدیک با حدود ‪ 170‬کشور جهان‬
‫در سازمان تجارت جهانی سود قابل توجهی ندارد‪ ،‬اما با‬        ‫پذیرفته م ‌یشود‪ .‬بدی ‌نگونه بررسی نظام حقوقی سازمان‬      ‫ارتباطات قاعده مند اقتصادی و تجاری برقرار م ‌یکنیم‪.‬‬
‫توجه به شرایط ایجاد شده‪ ،‬عضویت در این سازمان‪،‬‬             ‫تجارت جهانی از دو جنبه م ‌یتواند برای کشور ما مفید‬       ‫ثانیا‪ ،‬محمل و امکان مطمئنی برای دسترسی به بازار دیگر‬
‫اجتناب ناپذیر است و کشورها خواسته یا ناخواسته در‬          ‫باشد‪ .‬اولا‪ ،‬آن در برگیرنده مجموع ‌های وسیع از قواعد و‬    ‫کشورها و توسعه صادرات خود م ‌ییابیم‪ .‬ثالثا‪ ،‬با گزینش‬
‫این سازمان باید عضو شوند‪ .‬اگر این تغییر صورت نگیرد‪،‬‬       ‫آیی ‌ننام ‌ههای مربوط به طیف وسیعی از موضوعات است‬        ‫صنایع خاص و حمایت هدفمند از آنها ضمن استفاده از‬
‫امکان حضور تولی ‌دکنندگان ایرانی در زنجیره جهانی ارزش‬     ‫که تحول چشمگیری در حقوق بی ‌نالملل اقتصادی پدید‬          ‫نیروهای اقتصاد بی ‌نالمللی م ‌یتوانیم زمینه ارتقاء و توسعه‬
‫ایجاد نم ‌یشود‪ .‬در مجموع اگر این تغییرات ایجاد نشود‪،‬‬      ‫آورد‌هاند و از لحاظ علمی‪ ،‬آشنایی با این نوآور ‌یها برای‬  ‫صادرات این صنایع را فراهم آوریم‪ .‬البته باید مد نظر داشت‬
‫جذب سرمای ‌هگذاری خارجی امکا ‌نپذیر نم ‌یشود‪ ،‬خرید‬        ‫جامعه حقوقی و قانو ‌نگذاری کشور م ‌یتواند بسیار مفید‬     ‫که تمامی این اقدامات یک شرط دارد‪ :‬حاکم شدن تفکر‬
‫تکنولوژ ‌یهای نوین و خرید لیسانس برای اختراعات و نظایر‬    ‫باشد‪ .‬ثانیا در اظهارات برخی مقامات دولت‌ایران در رابطه‬
‫آن دشوار و دسترسی به خدمات در کلاس جهانی میسر‬             ‫با موضوع عضویت در سازمان تجارت جهانی بدی ‌نگونه‬                   ‫مدیریت علمی بر فضای تصمی ‌مگیری اقتصادی‪.‬‬
‫نم ‌یشود‪ .‬به همین ترتیب دسترسی به بازارهای هدف با‬                                                                  ‫بررسی درخواست عضویت ایران در سازمان جهانی‬
‫شرایط ترجیحی و آزاد ایجاد نم ‌یشود و همه اینها در دنیای‬                                                            ‫تجارت ‪ ۹‬سال طول کشید به گون ‌های که تا ‪ ۵‬سال تقاضای‬
‫جدید برای رشد صنعتی ما تنگناهای جدی ایجاد م ‌یکنند‪.‬‬                                                                ‫عضویت ایران در شورای عمومی سازمان مطرح نشد و پس‬
                                                                                                                   ‫از طرح نیز تا ‪ ۴‬سال اجماع در این زمینه صورت نگرفت‬
                                                                                                                   ‫و در نهایت پس از ‪ ۹‬سال درخواست ایران در ‪ 26‬می‬
                                                                                                                   ‫‪ ۵( 2005‬خرداد ‪ )۱۳۸۴‬با اجماع کشورها مواجه و ایران به‬
                                                                                                                   ‫عنوان عضو ناظر پذیرفته شد‪ .‬در حال ‌یکه میانگین زمان‬
                                                                                                                   ‫عضویت دیگر کشورهایی که از سال ‪ ۱۹۹۵‬به این سو‪ ،‬در‬
                                                                                                                   ‫سازمان عضو شده اند حدود ‪ ۷‬سال بود‌هاست‪ .‬ایران در‬
                                                                                                                   ‫نوامبر ‪ 2009‬متن گزارش رژیم تجاری خود را تقدیم دبیرخانه‬
                                                                                                                   ‫سازمان تجارت جهانی کرد‪ .‬بعد از آن‪ ،‬گزارش رژیم تجاری‬
                                                                                                                   ‫ایران در بین اعضای سازمان تجارت جهانی توزیع شد و‬
                                                                                                                   ‫اعضای این سازمان سوالات خود را از ایران مطرح کردند‬
                                                                                                                   ‫که سری اول سوالات که شامل ‪ ۷۰۰‬سوال بود به وزارت‬
                                                                                                                   ‫وقت بازرگانی ایران در مارس ‪ 2010‬ارسال شد‪ .‬اما با آنکه‬
                                                                                                                   ‫توافق بر سر رئیس گروه کاری الحاق ایران به سازمان تجارت‬
                                                                                                                   ‫جهانی‪ ،‬انجام شد‌هبود‪ ،‬آمریکا از قرار گرفتن تعیین رئیس‬
                                                                                                                   ‫گرو‌هکاری الحاق در دستور جلسه شورای عمومی سازمان‬
   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38