به گزارش راهبرد بانک،این تغییر رویکرد، از تمرکز صرف بر “درآمد” (سیستم قدیمی دهکبندی) به سمت “هزینه و معیشت واقعی” (فرمول صدکبندی جدید)، برای بسیاری از خانوارها که پیشتر به دلیل یک افزایش درآمد اسمی کوچک از چرخه حمایتها خارج شده بودند، یک فرصت جدید ایجاد کرده است. با این حال، این تحول بزرگ همراه با سردرگمیهایی نیز بوده است؛ از جمله تناقض در آمارها و لزوم مراجعه به سامانه «حمایت» برای اعتراض به دهکبندی و اطمینان از بهروزرسانی صحیح وضعیت جدیدشان. برای بسیاری، این سامانه اکنون تنها راه ارتباطی برای اثبات نیازمندی واقعی به حمایتهای دولتی است.
ساختار توزیع حمایتهای دولتی در ایران با اعلام جزئیات جدید طرح کالابرگ الکترونیکی، دچار دگرگونی اساسی شده است. این تحول، که با هدف افزایش عدالت و پوششدهی مؤثرتر صورت گرفته، بر دو محور اصلی استوار است: گسترش پوشش کالابرگ و جایگزینی سیستم سنتی «دهکبندی» با یک «فرمول درآمد و هزینه واقعی» جدید.
برخلاف یارانه نقدی که همواره محدود به دهکهای خاصی بوده است، طرح کالابرگ الکترونیکی رویکردی جامعتر را در پیش گرفته است:
در مقابل گسترش کالابرگ، وضعیت یارانه نقدی دستخوش تغییرات جدی شده است:
بزرگترین تحول ساختاری، پایان دادن به سیستم قدیمی دهکبندی است که همواره به دلیل عدم دقت و نادیدهگرفتن هزینههای واقعی زندگی مورد انتقاد بود.
با تغییرات صورت گرفته، اگر خانوارها مشمول دریافت کالابرگ جدید نشدهاند یا وضعیت دهکبندی نقدی آنها به اشتباه محاسبه شده است، سامانه حمایت تنها مرجع رسمی برای پیگیری و اعتراض است.
آدرس سامانه: https://hemayat.mcls.gov.ir/
اطلاعات مورد استفاده در سامانه: این سامانه بر اساس بانک اطلاعاتی «پایگاه رفاه ایرانیان» عمل میکند که شامل اطلاعات اقتصادی خانوارها از سال ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۲ است. این اطلاعات شامل جزئیات تراکنشهای بانکی (خرید با کارت، انتقال وجه، پایا، ساتنا و کارت به کارت)، وضعیت درآمد، مالکیت خودرو و کد بورسی است که مستقیماً بر دهک درآمدی فرد تأثیر میگذارد.
تغییر رویکرد دولت از دهکبندی به فرمول درآمد و هزینه واقعی، گامی مهم به سوی عدالت توزیعی است. در حالی که دهکهای پایینتر شاهد پوشش گستردهتر کالابرگ خواهند بود، خانوارهایی که به دلیل درآمد اسمی بالا حذف شده بودند، اکنون با ورود کارمندان و بازنشستگان به لیست کالابرگ، شاهد یک تحول در نحوه حمایتها هستند. موفقیت این طرح در گرو شفافسازی شاخصهای دقیق “فرمول صدکبندی” و اطمینان از بهروزرسانی صحیح اطلاعات در سامانه حمایت است.