به گزارش راهبرد بانک،بانک رفاه کارگران در چارچوب قانون عملیات بانکی بدون ربا، مجموعهای از تسهیلات مالی را در قالب عقود اسلامی به متقاضیان حقیقی و حقوقی ارائه میکند. این تسهیلات با هدف حمایت از تولید، تامین سرمایه در گردش واحدهای اقتصادی، رفع نیازهای ضروری خانوارها، توسعه بخش مسکن و همچنین تقویت فعالیتهای خدماتی، صنعتی، کشاورزی و بازرگانی طراحی شدهاند. هر یک از این تسهیلات دارای شرایط، کاربردها و مدارک اختصاصی بوده و متناسب با نوع نیاز مشتری در اختیار متقاضیان قرار میگیرد.
مدارک و مستندات قابل ارائه از سوی متقاضی تسهیلات عبارتند از: مدارک عمومی بابت اشخاص حقیقی؛ درخواست کتبی، مدارک هویتی (شناسنامه، کارت ملی)، مجوز فعالیت/ گواهی اشتغال به کار، مستندات درآمدی، سوابق کاری و بابت اشخاص حقوقی؛ درخواست کتبی، مدارک ثبتی شرکت، صورتهای مالی، اظهار نامه مالیاتی، تراز آزمایشی، مجوزهای فعالیت، اطلاعات مدیران و سهامداران و اسناد مربوط به وثایق و تضامین قابل ارائه از سوی متقاضی و همچنین مدارک اختصاصی (بر اساس نوع و موضوع تسهیلات مورد درخواست به متقاضی اعلام میشود) که بدواً توسط شعبه به متقاضی اعلام میگردد.
تسهیلات قرضالحسنه یکی از مهمترین انواع تسهیلات ارائه شده توسط بانک رفاه، تسهیلات قرضالحسنه است. در این نوع عقد، بانک مبلغ مشخصی را در اختیار متقاضی قرار میدهد و دریافتکننده وام موظف است تنها اصل مبلغ بهعلاوه کارمزدی که هر ساله از سوی بانک مرکزی تعیین میشود را بازپرداخت کند. در تسهیلات قرضالحسنه، بر اساس موازین شرعی، بانک هیچگونه سودی دریافت نکرده و هیچ شرطی خارج از ضوابط تعیینشده برای متقاضی در نظر گرفته نمیشود.
کاربرد تسهیلات قرضالحسنه گسترده است و حوزههای مختلفی را شامل میشود. این تسهیلات برای ایجاد اشتغال در شرکتهای تعاونی، کمک به افزایش تولید در واحدهای تولیدی و همچنین رفع نیازهای ضروری خانوارها پرداخت میشود. هزینههای ازدواج، تهیه جهیزیه، فرزندآوری، درمان بیماری، تعمیرات مسکن، تامین هزینههای تحصیلی، ساخت مسکن روستایی، ودیعه مسکن و رفع احتیاجات ضروری مستمریبگیران سازمان تامین اجتماعی از جمله مواردی است که تحت پوشش این تسهیلات قرار میگیرد.
تسهیلات فروش اقساطی نوع دیگری از خدمات اعتباری بانک رفاه، تسهیلات فروش اقساطی است. در این شیوه، بانک کالا یا تجهیزات مورد نیاز مشتری را خریداری کرده و بهصورت اقساطی در اختیار متقاضی قرار میدهد. مالکیت کالا پس از انعقاد قرارداد به مشتری منتقل میشود و تسهیلاتگیرنده موظف است اقساط تعیینشده شامل اصل مبلغ و سود متعلقه را در سررسیدهای مقرر پرداخت کند.
تسهیلات فروش اقساطی در حوزههای متنوعی کاربرد دارد. خرید مواد اولیه، لوازم یدکی، ابزار کار، ماشینآلات، تجهیزات تولیدی، وسایل حملونقل، کالاهای مصرفی بادوام و تاسیسات از جمله مواردی است که امکان تامین مالی آن از طریق فروش اقساطی وجود دارد. همچنین بانک رفاه در حوزه مسکن نیز از طریق فروش اقساطی، امکان خرید واحدهای مسکونی و همچنین ساخت مسکن اعضای هیات علمی دانشگاهها را فراهم کرده است.
در بخش فروش اقساطی مواد اولیه و تجهیزات، بانک با هدف تامین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی اقدام به خرید کالاهای مورد نیاز این واحدها کرده و آنها را بهصورت اقساطی به مشتری واگذار میکند. این تسهیلات برای فعالان اقتصادی در حوزههای صنعت، معدن، کشاورزی و خدمات اهمیت بالایی دارد و میتواند نقش موثری در حفظ و توسعه ظرفیت تولید داشته باشد.
عقد سلف بانک رفاه همچنین تسهیلاتی را در قالب عقد سلف ارائه میکند. در این نوع قرارداد، بانک محصولات تولیدی متقاضی را بهصورت نقدی و پیش از تولید خریداری میکند تا بخشی از سرمایه در گردش واحد تولیدی تامین شود. کالای موضوع قرارداد باید توسط متقاضی تولید شده و سریعالفساد نباشد. همچنین فروش آن در بازار باید امکانپذیر باشد. مدت قرارداد سلف حداکثر معادل یک دوره تولید بوده و نباید از یک سال تجاوز کند.
تسهیلات سلف برای واحدهای تولیدی کاربرد دارد و میتواند به تامین نقدینگی تولیدکنندگان کمک کند.
تسهیلات جعاله از دیگر عقود مورد استفاده در بانک رفاه، تسهیلات جعاله است. جعاله قراردادی است که در آن بانک در قبال انجام کار یا خدمت مشخص، مبلغ معینی را بهعنوان اجرت پرداخت میکند. این نوع تسهیلات در بخشهای تولیدی، خدماتی، بازرگانی و حتی تعمیرات مسکن کاربرد دارد.
در برخی انواع جعاله مانند جعاله تعمیرات مسکن، ارائه سند مالکیت یا تاییدیههای مربوط به مالکیت ملک الزامی است. همچنین در جعاله وارداتی، متقاضی باید کارت بازرگانی معتبر و مدارک مربوط به گشایش اعتبار را ارائه کند.
تسهیلات اجاره به شرط تملیک یکی دیگر از ابزارهای تامین مالی بانک رفاه، تسهیلات اجاره به شرط تملیک است. در این قرارداد، بانک ابتدا مال موردنظر را خریداری کرده و سپس آن را در قالب اجاره در اختیار متقاضی قرار میدهد. در پایان دوره اجاره و در صورت ایفای کامل تعهدات، مالکیت مال به تسهیلاتگیرنده منتقل میشود. این عقد در واقع ترکیبی از قرارداد اجاره و فروش است.
بانک رفاه این نوع تسهیلات را برای توسعه فعالیتهای تولیدی، خدماتی، صنعتی، معدنی، کشاورزی و همچنین بخش مسکن ارائه میکند. در حال حاضر، امکان استفاده از این تسهیلات بیشتر برای پزشکان و وکلا فراهم شده است. متقاضیان برای دریافت این نوع تسهیلات باید علاوه بر مدارک و مستندات عمومی، اسناد مالکیت، مبایعهنامه، مدارک مربوط به محل فعالیت و مستندات مالی را نیز به بانک ارائه دهند.
مرابحه مرابحه عقدی است که به موجب آن عرضه کننده بهای تمام شده کالا و خدمات را به اطلاع مشتری میرساند و سپس با افزودن مبلغ یا درصدی اضافی به عنوان سود، آن را به صورت نقدی، نسیه دفعی یا اقساطی، به اقساط مساوی و یا غیرمساوی در سرر سید یا سرر سیدهای معین به مشتری وا گذار میکند.
در تسهیلات مرابحه، بانک به منظور رفع نیازهای واحدهای تولیدی، خدماتی و بازرگانی برای تهیه مواد اولیه، لوازم یدکی، ابزار کار، ماشین آلات، تاسیسات، زمین و سایر کالاها و خدمات مورد احتیاج این واحدها، کالا و خدمات مورد نیاز خانوارها، به سفارش و درخواست متقاضی، مبادرت به تهیه و تملک اموال و تدارک خدمات مورد درخواست کرده و سپس آن را در چهارچوب قوانین و مقررات جاری بانک در قالب مرابحه به مشتری واگذار میکند.
مضاربه عقد مضاربه به قراردادی اطلاق میشود که به موجب آن یکی از طرفین (مالک) عهده دار تأمین سرمایه (نقدی) میشود، با قید اینکه طرف دیگر (عامل) با آن تجارت کرده و در سود حاصله، هر دو طرف شریک باشند. بانک به عنوان مالک، سرمایه نقدی را در اختیار عامل اعم از شخص حقیقی یا حقوقی قرار میدهد؛ مدت قرارداد حداکثر یک سال از زمان انعقاد تا سرر سید کامل موضوع قرارداد است.
مشارکت مدنی مشارکت مدنی از جمله عقودی است که منابع لازم را برای ایجاد، توسعه، تکمیل و نوسازی یا جایگزینی فعالیتهای تولیدی، بازرگانی و خدماتی در اختیار متقاضیان قرار میدهد. طبق تعریف، مشارکت مدنی عبارتست از درآمیختن سهم الشرکه نقدی و یا غیرنقدی متعلق به اشخاص حقیقی و یا حقوقی متعدد، به نحو مشاع، به منظور انتفاع و طبق قرارداد. متقاضیان میتوانند با توجه به کارایی این عقد از تسهیلات بانکی استفاده کنند.
خرید دین خرید دین عقدی است که به موجب آن، بانک دین مدتدار بدهکار (صادر کننده سند تجاری) را به مبلغی کمتر از مبلغ اسمی آن به صورت نقدی از داین (متقاضی تسهیلات) خریداری میکند.
بر همین اساس تخصیص تسهیلات در قالب عقد خرید دین عبارت است از خرید اسناد و اوراق تجاری شامل؛ چک اعتبارات اسنادی داخلی-ریالی مدتدار و برات الکترونیکی ناشی از معاملات واقعی تسهیلات گیرنده (اشخاص حقیقی/ حقوقی) به قیمتی کمتر از قیمت اسمی آنها با هدف تأمین منابع مالی مورد نیاز فعالیتهای اقتصادی (در تمامی بخشهای اقتصادی) در قالب تسهیلات بانکی که حاکی از طلب حقیقی آنها است.
در مجموع، بانک رفاه کارگران با بهرهگیری از عقود مختلف اسلامی، تلاش کرده است مجموعه متنوعی از ابزارهای تامین مالی را متناسب با نیاز اقشار مختلف جامعه طراحی و ارائه کند. تسهیلات قرضالحسنه برای رفع نیازهای ضروری خانوارها، فروش اقساطی برای تامین کالا و تجهیزات، سلف برای حمایت از تولیدکنندگان، جعاله برای تامین مالی خدمات و پروژهها و اجاره به شرط تملیک برای واگذاری تدریجی مالکیت داراییها، هر کدام بخشی از نظام تامین مالی این بانک را تشکیل میدهند.
تنوع این تسهیلات نشان میدهد بانک رفاه کارگران علاوه بر توجه به بخش تولید و اقتصاد، به رفع نیازهای معیشتی و رفاهی خانوارها نیز توجه ویژهای دارد. همچنین تاکید بر دریافت مدارک و مستندات مالی و حقوقی، بیانگر تلاش بانک برای مدیریت ریسک، شفافیت مالی و اطمینان از بازپرداخت صحیح تسهیلات است.
∎